دموکراسی؛ یک صورت و ده ها سیرت

دموکراسی یک الگوست. الگویی با قابلیت انعطاف پذیری بالا و ماهیت غیر ایدئولوژیکی صرف.
بر این اساس؛ نمود آن در هر جامعه ای، تابعی ست از چینش نیروهای فعال اجتماعی و همین طور؛ ساختار درونی آن از حیث قشربندی اجتماعی و طبقاتی و میزان مشخصی از توسعه یافتگی.
اگر این اصل را بپذیریم که مردم( نصف به علاوه یک) در تعیین سرنوشت خویش از حق بالاتری برخوردار هستند؛ باید بر این نکته نیز صحه گذاشت که ممکن است همین اکثریت به دلیل برخی فعل و انفعالات سیاسی و اقتصادی، در تصمیم گیری های خود دجار خطا و اشتباه گردند. راه جبران این خطاها و اشتباهات، باز هم مراجعه به خود مردم و استفاده از حافظه تاریخی آنان به عنوان تجربه عملی ست.
اگر در یک جامعه ای از ابزار دموکراسی برای تحمیق و استثمار توده های تحت ستم استفاده نامطلوب می شود؛ کم هزینه ترین راه تغییر این مناسبات ظالمانه، توسل به آزادی بیان، گردش آزاد اطلاعات، شکل گیری نهادهای مدنی، حق شرکت در اجتماعات و در نهایت استفاده از خود دموکراسی به عنوان یک ابزار کمکی برای تغییر است. مگر این که با رد این گزینه؛ وارد فاز مربوط به نظریه کشمکش یا تضاد شویم، که خود مقوله دیگریست.
مخلص کلام این که، دموکراسی به دلیل حمایت از برنامه های سیاسی مختلف و ماهیت غیر ایدئولوژیکی خود، در هر برهه زمانی؛ امکان تحولات درونی سیستم را فراهم می آورد. تصمیم مردم کشوری به استقلال، ورود به یک اتحادیه و با خروج از آن، تبدیل یک نظام سکولار به ایدئولوژیک و بر عکس؛ حمایت از یک حزب برای تغییر برنامه های اقتصادی و..... همه و همه، در قالب ارزش های دموکراسی محقق می شوند. هر چند که ممکن است بعدها به نتایج دلخواه ختم نشوند.
نظام های مدعی دموکراسی در حال حاضر، چه بسا هزاران فرسنگ از اصول دموکراسی فاصله داشته باشند. صرف ادعا به اثبات ادله ختم نمی شود. نظامی که ادعای پایبندی به دموکراسی را دارد ولی در عمل به مهندسی آرای مردم و تضییع حقوق انسانی آنها مبادرت می ورزد؛ که دیگر دموکراسی نیست.
بر همین اساس ما می توانیم با رسم یک پیوستار و تعیین یک سری شاخص های انسانی؛ میزان دموکراتیک بودن سیستم های مدیریت جامعه را مورد ارزیابی قرار دهیم.
آنگاه خواهیم گفت که دموکراسی در کل به عنوان یک روش اداره جامعه از قابلیت لازم برای درمان درد های بشری برخوردار هست و یا نیست. و اگر نیست، به دلایل مشهود، می بایست آن را به کناری گذاشته و به دنبال گزینه و یا گزینه های دیگری به عنوان بهترین آلترناتیو برای آن بگردیم.
#بابااوغلی_دموکراسی